Từ Lời Chúa cho Mọi Người
From Christian Community Bible
Sáng Thế 4
Genesis 4
* 4,1 Thuở đầu, truyện Ca-in và A-ben không liên quan gì tới truyện A-đam và E-và, nhưng tác giả đã biến họ thành những đứa con của cặp vợ chồng đầu tiên vì trình thuật của ông cần như vậy. Ông đã muốn cho chúng ta thấy rằng bạo lực là một nhân tố quyết định của lịch sử loài người. Gốc rễ của bạo lực nằm trong thâm tâm con người (4,7), và Thiên Chúa, Đấng thi hành công lý, chống lại thứ công lý trả đũa vội vàng (4,15).
• 4.1 The story of Cain, a religious story, like the story of earthly Paradise, teaches us the depth of the human condition, by way of comparison. It shows violence as a decisive factor in our history, with its roots deep in the human heart (4:7) and its first victims those who, like Abel, are pleasing to God (4:4). Abel’s spilled blood cries out to God (4:10) who does justice in his way, not as we would with vengeance and violence (4:15).
Ở đây chúng ta có một lời của Thiên Chúa, nhưng không phải là không thú vị khi thấy rằng lời ấy vẫn là lời của con người một cách sâu xa và nó mang dấu ấn của thời gian nó ra đời và thời gian nó đã được viết ra.
Truyền thống này thuộc về các truyền thống của người Kê-ni hoặc dòng dõi Ca-in (Tl 1,16 ; 4,17). Như người ta thấy trong các huyền thoại của nhiều dân tộc, Ca-in ông tổ của bộ lạc đã giết em vì anh này có thể tranh giành với mình, và vì thế tự đặt mình làm người sáng lập nên bộ lạc. Vậy, A-ben là kẻ thua cuộc và vì thế thành kẻ không ra gì. Về điểm này, thánh ký xét lại vụ án và tố cáo tội sát nhân.
Thế nhưng, cuộc tranh chấp còn có một góc cạnh khác : A-ben là một kẻ chăn chiên, còn Ca-in đã định cư. Trong câu chuyện này, người Ít-ra-en còn là du mục, phóng đại những chuyện họ đối đầu với dân Ca-na-an khi lùa chiên qua lãnh thổ của họ. Họ, dân du mục, mới là những người tốt, còn những kẻ trồng trọt là gian ác. Nếu họ bị tấn công thì họ là nạn nhân, còn họ đàn áp người ta thì họ bênh quyền lợi của Thiên Chúa. Cựu Ước, trừ các ngôn sứ ra, sẽ không thoát khỏi những viễn ảnh như vậy (x. St 34 ; Et 9 ; Kn 18). Sở dĩ thế là vì trong bất cứ nhóm người nào, người ta cũng cho mình là tốt : ngay thời nay cũng vậy, trong các bộ phim mạo hiểm, những người tốt đều là những nhân vật tiêu biểu cho dòng giống không chê vào đâu được, còn những kẻ xấu thì lộ ra ngay ở sắc diện và bộ mặt.
Originally Cain’s story had nothing to do with the story of Adam and Eve and their descendants. The biblical author who took the story and placed it here, related it to the previous one by fictitiously making Cain become Adam’s son. (There is, therefore, no room for questions about whom Cain and Abel married: the Bible does not intend to relate the beginnings of the human race.) This is like the national history of the tribe of the Cainites (or Kenites: Jdg 1:16; 4:17) who became part of Israel. As often related in ancient legends, Cain, the founder of the tribe, had killed his brother, who could become his rival, since that was the only way to establish political authority. Later, a society with different functions saw the light (4:19-22); then Lamech would become the spokesman of national pride (4:23); the people would learn how to get even with aggressors.
In borrowing this legend the biblical author gave it another meaning and inserted a dialogue between God and Cain as judgment on violence: “You pretended to act justly: wrong! You have committed a crime.” It is like us saying: “You who pretend to serve the sacred interests of the nation, how long will you eliminate and expel those who do not agree with you?”
A-ben sẽ còn được Tân Ước nói đến và ông được coi là đi đầu các người công chính, kẻ bị người ta loại chỉ vì ông đẹp lòng Thiên Chúa (Mt 23,35 ; Hr 11,4 ; Ga 8,44 ; 1 Ga 3,12).
In the Bible, Abel is the first and the model of innocent victims who are murdered. This and other passages suggest that they are eliminated because they are just people (Mt 23:35; Heb 11:4; Jn 8:44; 1 Jn 3:12).
* 4,17 Giữa thời nguyên thuỷ của thế giới và buổi đầu của lịch sử của chính họ (khi Thiên Chúa gọi ông Áp-ra-ham), các thánh ký đã lấy những gì họ biết về quá khứ của nhân loại đem lồng vào đấy. Các ngài biết điều đó theo kiểu của các ngài, nhờ các truyền thống và các huyền thoại bình dân.
• 17. The sacred authors inserted between the origins of the world and the beginning of their own history (the call to Abraham) what they knew about the past of humankind. They knew it in their own way through traditions and legends.
Sáng Thế 5
Genesis 5
* 5,27 Tổng cộng ông Mơ-thu-se-lác sống được chín trăm sáu mươi chín năm. Bằng bất cứ giá nào, phải làm cho người đọc có ý tưởng về thời gian đã qua đi lâu rồi, từ thuở đầu thế giới cho tới các tổ tiên của dân Thiên Chúa, mà người ta không thể kể tên hết được. Hệt như chuyện các người Ba-by-lon xưa đặt vào khung cảnh trước hồng thuỷ mười một vị vua, mà đời sống kéo dài khủng khiếp ; người Ít-ra-en xưa cũng vậy, họ cần có một vài Mơ-thu-se-lác. Đàng khác, họ cho rằng các tiền bối xa xăm của họ tốt hơn họ, vì thế mà các ngài sống rất thọ.
5.25 Methuselah lived nine hundred and sixty-nine years! It was absolutely essential to give the idea of a long stretch of time from the beginning of the world up to the ancestors of the people of God, and names could not be multiplied. Just as the Babylonians before the flood had placed eleven kings with a fabulous life duration, the Israelites needed a few Methuselah. Besides they held that their distant ancestors had been better than themselves and for that reason had been rewarded with a very long life.
Trong bảng thống kê huyền hoặc này về tổ tiên loài người, có tên ông Kha-nốc, người công chính mà Thiên Chúa đưa lên trời, cũng như ông Ê-li-a sau này (2 V 2).
In this legendary list of the ancestors of humankind appears the name of Enoch the just one, whom God took up to heaven just as he did with Elijah (2 Kgs 2).
